TURGUTLULU ÇEPNİLER

Turgutlu’nun içerisinde bulunduğu bölge, bugün Turgutlu ilçe sınırları içerisinde kalan arazi Cumhuriyet dönemine kadar farklı idari birimlere bağlıydı. Ancak son olarak Turgutlu kazası bünyesinde birleşerek günümüze ulaşan arazide geçmişte var olan bazı yerleşim yerleri günümüze ulaşamamıştır.
Günümüzde Turgutlu’ya bağlı olan köylerin büyük bir kısmının mazisi 150 yıldan daha eski değildir. Çepnidere ve Çepnibektaş yerleşim yerleri de bu köylerimizdendir. Bu köylerimiz bölgeye 18. ve 19. yüzyıllarda gelen konargöçer Türkmen aşiretleri tarafından kurulmuştur. Konargöçerler sürekli yer değiştiren, Anadolu’nun her yerine dağılmış, her yerde kendi aşiretlerinin ismi ile anılan akrabaları bulunan topluluklardır. Bu sebeple bu Türkmen aşiretlerini arşiv belgelerinden takip etmek bazen mümkün olmamaktadır. Bu durum her Türkmen aşireti için geçerli olduğu gibi Çepniler için de geçerlidir.
Bölgeye 18. yüzyıldan sonra gelerek yerleşen dört büyük konargöçer Türkmen aşiretlerinden bir diğeri olan Araplı Türkmen aşireti ile birlikte hareket ettikleri görülen Çepni aşiretinin bölgeye ilk geldiklerinde günümüzde Turgutlu sınırları içerisinde yer alan Sarıbey köyü ile Hisartepe civarına yerleştikleri anlaşılıyor. Ancak bu bölgede çok fazla durmayıp konargöçer bir toplum olmasının da etkisiyle Çepni aşireti bugün bulundukları Çepnidere ve Çepnibektaş köyleri ile İzmir il sınırları içerisinde yer alan Sarıçalı bölgesine yerleşip bu köyleri kurmuşlardır.
Bu çalışmamız için sohbet fırsatı bulduğumuz Çepnidere köylülerinden Hamza Olgun’un (Doğum tarihi:1947) söylediklerine göre “atalarının ilk yerleştikleri Sarıbey köyü ile Hisartepe civarları olan yerlerin o dönem bataklık olan bölgede çok fazla sivrisinek olmasından dolayı bu bölgede durmayıp konargöçer bir toplum olmalarının etkisiyle yerlerini tek edip bugün bulunduğumuz bölgeye gelerek köylerimizi kurmuşlardır”.
Arşiv belgelerimizden edindiğimiz bilgilerde ise 1912 tarihli Osmanlı Türkçesi ile yazılan bir haritada günümüzde Çepnidere mahallesinin bulunduğu bölgede Çepni yazılı bir yerleşim görmekteyiz. Fakat günümüzde Çepnibektaş mahallesinin bulunduğu bölgede bir Çepni yerleşimi yazmamaktadır. Yine Ticaret ve Sanayi odası 1932 tarihli raporuna göre Çepnidere köyünde 76 hanede 356 kişi yaşamaktadır.
Ancak günümüzde Çepnibektaş mahallesinin o dönemdeki yerleşimi ile ilgili mahalle muhtarı Hamza Turan ile yaptığımız sohbette köyün o dönemdeki yerleşimi ile ilgili bu bölgede Çepni yerleşiminin olduğu fakat köyün yeterli nüfusa sahip olmadığını, bu sebeple köylerinin yine Turgutlu sınırları içerisinde kalan Irlamaz köyüne bağlı olduğunu, 1930’lu yıllara gelindiğinde yeterli sayıya ulaşınca Çepnibektaş ismini alarak köy vasfına geçtiklerini söylemiştir.
18. yüzyıldan sonra Manisa Vilayetlerine doğudan bölgeye gelerek yerleşen dört büyük aşiretten biri olan Çepni Türkmen aşiretinden Çepniler, günümüzde büyük çoğunluğu Turgutlu’da Çepnidere ve Çepnibektaş köylerinde yaşamaktadır.
Çepniler Anadolu’nun bir Türk yurdu olmasında en büyük rolü oynayan boylardan biridir. Çepniler oynadıkları büyük roller ile Türk Milletinin şükran ve minnetini kazanmışlardır.

Yazar: Ramazan Akın

Tahmini okuma süresi: 3 dakika.